Botanix – üsemleklər həm baqçaçılıq turında jurnal

tatar wersiəse

Annona cherimola

Soŋğı waqıtta Aurupağa bik qızıq tropik cimeşlər alıp kilələr. Şəxsən min Annona cherimola cimeşen satıp alıp aşap qarıy aldım. Kibettə ul bik sirək kürensə də, berazdan ul, bik təmle bulğanğa kürə, yışraq satıla başlar, dip uylıym.

Annona cherimola ağaçınıŋ cimeşləren yɵrtələr. Ul ağaç And tawlarında diŋgezdən 1500 metr bieklektə Qolumbiədən Peruğa qədər üsə. Ul astaraq bulğan cirlərdə bulğan temperaturalarğa çıdam, şuŋa kürə sez anı bik küp cılı dɵnya poçmaqlarında oçrata alasız, məsələn, İzraildə yəki kɵnyaq İspaniədə. Bu ıruğa 120 tɵr kerə.

Annona cherimola’nıŋ qabığı mat yəşkelt-kɵrən tɵstə, budırlı. Anı totsağız, barmaq ezləre qalğan sıman kürenə. Qəyber keşegə bu ğont tübəne xəterlətə. Peşep citməgən qatı cimeşlərne yomşağançı bülmə cılılığında beraz waqıt tota alasız. Eçe açıq kɵrən tɵstə, təme banan belən ananasnı xəterlətə, anı ğədəttə çi kileş aşıylar. 10–20 qara orlığı bar, alar bik ağulı.

Orlıqların utırtıp ɵydə yəki cılı parnikta üsterergə bula. Tişelep çığu waqıtı tɵrle bulırğa mɵmkin, əmma barısı da 3 atnada çığa. Orlıqlarnıŋ tişelep çığu temperaturası yaqınça 27 °C bulırğa tieş. Orlıqlardan üsep çıqqan keçkenə ağaçlar alsu tɵstə bulalar. Soŋınnan tɵsləre quyıra həm yəşelgə üzgərə. 10–15 santimetr ozınlıqtağı yafraqlar yomırqasıman forma alalar həm yon belən qaplanalar, artqı yaqlarında isə kɵpşəçeklər kürenə. Qış kɵne yafraqlar qoyıla. Sınılğanda alarğa ayıruça ber is xas. Yafraqlar qoyılıp tɵşkən urında yaŋa botaqlar üsə başlıy. Annon ıruındağı barlıq tɵr üsemleklərgə küp yaqtılıq kirək, həm iŋ mɵhime – dɵres qışlaw, professional bulmağan baqçaçılar arasında bu bəxəsle soraw. Min annonanı qış buyına 10–15 °Clı bülmədə totam. Qış kɵne qəyber ayırım üsemleklərne bülmə temperaturasında üsterep, qaysısı irtərək çəçək atqanın küzətep bula.

Ğədəttə annona 3 – 5 nçe yılğa çəçək ata başlıy. Çəçək atqançı ul şingən sıman kürenə, yafraqlarnıŋ zur ɵleşe qoyıla. Açıq sarı tɵstəge çəçəkləre qoyılğan yafraqlar urınında yəki yəş yafraqlar belən bergə atalar. Serkələnü ɵçen 2 üsemlek kirək, alarnı qul belən da serkələnderergə bula. Cimeşləre 5–7 ayda ɵlgerə.

Ağaçnıŋ yuğarı ɵleşe şiŋə başlasa, qayğırmağız. Ozaq dəwam itməgən qorılıq üsemlekkə zarar birmi, əmma aŋa qış kɵne də su sibərgə kirək.

Şulay uq sezgə başqa annona tɵrləre də oçrarğa mɵmkin:

Annona sqamosa – cimeşləre narat şişqalarına oxşağan. Alarnı şulay uq şikərle almalar dip atıylar. Tɵsləre yəşel yəki yəşkelt-sarı.

Annona reticulata – üzeneŋ qanğa oxşağan tɵse ɵçen anı "işək yɵrəge" yəki "ügez yɵrəge" dip yɵrtələr. Cimeşləre qatı həm ballı.

Annona muricata – yomşaq inəle, şulay uq ğuanabana dip atala, iŋ zur (1,5 – 5 kg awırlıqta) həm "iŋ tropik" cimeşlərgə iə. Jimeşləre yomşaq yartı santimetrğa xətle inələr belən ayırılıp tora. Alar yəşel tɵstə. Yafraqlarınnan qorossol çəye yasıylar.

««« Uzğan məqələ: Qıtay çəy quağı – üz çəyegezne üsteregez! Aldağı məqələ: Bez awoqado üsterəbez »»»

Sişəmbe 13.10.2009 11:57 | Bastıru | Ekzotik üsemleklər

KPR klubı turında

KPR – Üsemlek qarawçılar klubı Slowakiya
KPR üsemlek qarawçılar klubı – xalıqara baqçaçılar oyışması. Kübrək uqırğa...
Üsemleklərne ürçetü həm üsterü təcribəse belən büleşegez. Monıŋ turında məqələ yazıp anı Botanix jurnalında tuğan telegezdə yazığız! Kübrək məğlümat alır ɵçen bezneŋ belən elemtəgə keregez.