Botanix - gazetë mbi bimët dhe kopshtarinë

Botimi në shqip

Udhëzimi për kultivimin e bimëve nga farërat

Bimët njëvjeqare

Bimët që zgjasin

Perimet

Qepa

Kopra, glikanxha

Speci, domatja dhe patlixhani – mbjellja e farës

Bishtajore- bishtaja, bizele, sojë, kikiriki

Bimët drusore

Bimët njëvjeqare

Për prodhimin e rasadit të bimëve njëvjeqare shfrytëzoni supstrate të lehta (përzierjën e tokës dhe perbërjës 1: 3). Të llojet që janë të ndieshme në acar , prodhoni rasad në vendin ku nuk ka rrezik nga acari (banesa, sera prej qelqi, prej plastike ) dhe e mbjellni pas datës 15 maj.

Saksinë e mbushëni me dhé 2 cm nën skajin. I hapni farërat e paketuara dhe farëra i hidhëni njejtë nepër saksi. Farërat e vogëla mos i mbuloni me dhé. Farërat e mëdha i mbuloni me një shtresë dheu (0, 5 – 1 cm).

Pas mbjelljës saksinë e mbuloni me një tablo qelqi (mbulimi me xhamë është më rëndësi për farërat e vogla që nuk i keni mbuluar me dhé). Tablon prej qelqi e heqni qdo ditë nga nja 5 – 10 minuta. Kur të lajmërohën sythat e parë, i mbuloni me shtresë të hollë dheu (1 – 2 mm) dhe më mos e mbuloni me tablo qelqi. Bimëve te reja u nevojitet shumë dritë.

Në qoftë se farërat i keni mbjellur shumë shpesh, sythat mbjellni veçmas në saksi tjera pasi t’u kenë dalur dy fletë të drejta.

Farërat e imëta mos i mbuloni me dhé, por sipërfaqën e dheut lehtë e përshkoni me grabujë. Lulediellin dhe misrin i mbjellni 2 –3 fara në biruca në thellësi prej 5 – 10 cm. Të shumë lloje të bimëve një vjeqare, vet mund të vendosni se a do të mbjellni më parë rasadin, apo do t’i mbjellni dirket në dhé (tokë). Nga rasadi bimët lulëzojnë 1 – 2 muaj më heret.

Vendi i mbjelljës: A – kopshti prej qelqi , dritarja në banesë, temperatura 20 – 25 gradë celzius B – direkt në tokë jashtë Numërat tregojnë muajin në vit, – vija tregon se sythat nuk mbjellen direkt në tokë jashtë (fara mbillet në vend të përhershëm.)

Emërtimi latinisht Emërtimi slovakisht Vendi i mbjelljes Periudha e mbjelljes Mbjellja
Ageratum mexicanum Agerát mexický A 1.-3. 5.
Agrostemma githago Kúkoľ poľný B 9.-10. / 4.
Amaranthus Láskavec B 4.
Antirrhinum majus Papuľka väčšia B 4.
Bidens ferulifolia Dvojzub metlinatý A 2.-3. 5.
Callistephus chinensis Astrovka čínska A / B 3. / 4. 4.-5.
Capsicum sp. Paprika A 3. 5.
Carthamus tinctorius Požlť farbiarska B 4.
Centaurea imperialis Nevädza cisárska B 4.
Crupina vulgaris Krupina obyčajná B 3.-4.
Convonvulus triocolor Pupenec trojfarebný B 4.
Cucurbis sp. Tekvica A / B 4. 5. / netreba
Cuphea lanceolata Kufea širokolistá A 3.-4. 5.
Dipsacus laciniatus Štetka laločnatá B 9.-11. / 2.-3.
Dorotheanthus bellidiformis Poludňovka sedmokrásková A 3.-4. 5.
Eragrostis abyssinica Milota habešská A 3.-4. 5.
Eschscholtzia californica Slncovka kalifornská A / B 3. / 4.
Felicia heterophylla   A / B 3. / 4. 5.
Gazania rigens Gazánia ohnivá A 3.-4. 5.
Chrysanthemum coronarium Chrysamtémovka vencovitá B 4.
Ipomea purpurea Povojník purpurový B 4.
Lavatera trimestris Slezovec trojmesačný B 4.
Linum Ľan B 4.
Lopezia racemosa Lopézia strapcovitá A 3. 5.
Mirabilis jalapa Nocovka jalapská A / B 3. / 4. 5.
Nicandra physalodes Nikandra machovkovitá A 4. 5.
Nicotiana rustica Tabak dedinský A 3.-4. 5.
Nicotiana tabacum Tabak fajčiarsky A (2.-)3.-4. 5.
Nigella damascena Černuška damascénska B 4.
Nigella orientalis Černuška východná B 4.
Papaver rhoeas Mak vlčí A 9.-11. / 3.-4.
Papaver somniferum Mak siaty B 4.
Phalaris canariensis Lesklica kanárska B 4.
Portulaca grandiflora Portulaka veľkokvetá A 3.-4. 5.
Riccinus communis Ricín obyčajný A / B 3.-4. / 4. 5.
Salvia splendens Šalvia ohnivá A 2.-4. 5.
Solanum pseudocapsicum Ľulok paprikový A 3. 5.
Tagestes Aksamietnica A / B 4. 5.
Tithonia rotundifolia Titónia okrúhlolistá A / B 3.-4. / 4. 5.
Ursinia anethoides Urzínia kôprolistá A / B 4. 5.
Zea mays Kukurica siata B 4. 5.
Zinnia elegans Cínia pôvabná A / B 4. 5.
jednoročné okrasné trávy: Aegilops, Bromus, Hordeum, Lagurus ovatus jednoročné okrasné trávy: mnohoštet, stoklas, jačmeň, zajačí chostík A / B 4. 5. / netreba

Bimët që zgjasin

Mbjellja e farës sëbimëve që zgjasin është i njëjtë si i bimëve njëvjeçare. Tek të gjitha llojet e këtzre bimëve rasadin mund ta mbillni jashtë ( Në fillim në gjysëmhijen e drunjëve, më vonë në ndriçim direkt të diellit)

Latinisht Slovakisht Periudha e mbjelljes Shumëzimi vegjetativ
Achilea Rebríček 4. delením
Ajuga Zbehovec delením
Alisma Žabník 4.-5. delením
Alyssum Tarica 4. delením
Anemone Veternica 3.-4. delením
Anthemis tinctoria Ruman farbiarsky 4.  
Aquilegia Orlíček 3.-5. delením
Aristolochia Vlkovec 4.-5.* delením
Aruncus vulgaris Udatník lesný delením
Asarum europaeum Kopytník európsky delením
Atropa bella-dona Ľuľkovec zlomocný 4.-5.  
Batrachium Močiarka delením
Calendula officinalis Nechtík lekársky 3.-5.  
Callitriche Hviezdoš delením
Campanula sp. Zvonček 3.-4. delením
Carex Ostrica 3.-4.* delením
Carlina Krasovlas 3.-4.  
Convalaria Konvalinka delením
Corydalis Chochlačka delením
Dianthus Klinček 6.-8. delením
Digitalis Náprstník 6.-8. delením
Echinacea purpurea Echinacea purpurová 3.-5. delením
Echium Hadinec 9.-10., 3.-4.  
Eleocharis Bahnička delením
Euphorbia Prýštec delením
Filago arvensis Bielolist obyčajný 3.-4.  
Gaillardia ariasta Kokarda ohnivá 4. delením
Geranium Pakost 4.-5. delením
Hacquetia Hviezdnatec delením
Helianthus decapetalus Slnečnica delením
Hemerocallis Ľaliovka 4.* delením
Hepatica Pečeňovník delením
Hieracium Jastrabník 3.-4.* delením
Hosta x undulata Funkia delením
Hypericum Ľubovník 4.* delením
Chamomilla recutita Rumanček pravý 9.-11., 3.-4.  
Inula Oman delením
Iris pseudoacorus Kosatec žltý 3.-4.* delením
Iris – ostatné druhy Kosatec – ostatné druhy 3.-4.** delením
Isopyrum Veterník 3.-4. delením
Jovibarba Skalnica delením ružíc
Juncus Sitina 3.-4.* delením
Lamiaceae – Acinos, Calamintha, Lamium, Teucryum, Thymus hluchavkovité – dušovka, marulka, hluchavka, hrdobarka, materina dúška 3.-4.* delením
Lemna, Wolfia Žaburinka, Wolfia delením
Leucanthemum Margarétka 3.-5. delením
Linum – vytrvalé druhy Ľan – vytrvalé druhy 3.-5. delením
Lupinus polyphyllus Lupína mnoholistá 3.-5. delením
Luzula Chlpaňa 3.-4.* delením
Lychnis Kukučka 3.-5. delením
Lysimachia Čerkáč delením
mäsožravé rastliny mäsožravé rastliny 4.-7. *** delením; in-vitro ***
paprade paprade celoročne *** delením; in-vitro ***
Phlox Flox delením
Plantago Skorocel 4.* delením
Primula Prvosienka 3.-4. delením
Pyrethrum parthenium Rimbaba obyčajná 4.-5.(-6.) delením
Ranunculus Iskerník 3. delením
Rudbeckia hirta Rudbekia srsnatá 3.-4. delením
Salvia – vytrvalé druhy Šalvia – vytrvalé druhy 3.-4. delením
Saxifraga Lomikameň 3.-4.* delením
Scutelaria Šišak 3.-4. delením
Sedum Rozchodník delením, koreňové, stonkové a listové odrezky
Sempervivum Rozchodnica delením ružíc
Silene Silenka 3.-5. delením
Sisyrinchium Mečovka 4. delením
Tragopogon Kozia brada 3.-4.  
Trifolium Ďatelina 4.  
Trollius altissimus Žltohlav najvyšší 3.-4. delením
Typha Pálka delením
Vicia Vika 4.-5.  
Viola Fialka 4.-5. delením
vytrvalé trávy vytrvalé trávy 3.-5. delením

Perimet

Qepa

Farën mbilleni prej prillit deri në maj, ose në gusht direkt në serë, cekët në tokë (deri në 0,5 cm). Serën e mbani vayhdimisht pa çati (kjo është shumë e rëndësishme kryesisht gjatë rritjes së bimës) dhe ujiteni vazhdimisht. Qepa nuk është kërkuese. Rrit gjemba të shpeshta të cilat një herë në 2–3 vjet është e nevojshme të ndahen dhe të rasadohen.

Para dimrit qepën mund ta mbuloni ( me gati 10 cm shtresë të trashë dheu), e leni të thahet dhe e vendosni në një vand afër shtëpisë, dhe e mbuleni me gjethë të rënë, të thatë. Dimrit (pas ngricave prej dhjetorit deri në shkurt) mbulimin e qepës e bartni 2–3 ditë nl intervale të temperaturës prej 10 gradë celyius. Pastaj i mbillni nl saksi dhe i vendosni në prag të dritares së banesës.Për një javë ditë qepa do fillojë të mbijë dhe për një muaj mund të mbledhni fletë të freskëta që janë të pasura me vitamin C.

Kopra, glikanxha

Farën mbilleni në prill, ose të veçantë ose për shembull me shargarep. Mirëmbajtja konsiston në plehërim dhe ujitje të herëpashershme. Gjatë sezonit të trangujve koprën mund ta përdorni si shtesë gjatë vënies së trangujve për dimër. Fletët e koprës gjatë vegjetacionit mund ti vendosni në supë, në sallatë ose ti përdorni si shtesë tl mishit. Prej farës së koprës mund të zieni një çaj shumë shërues kundër shëndoshjes dhe problemeve të tjera të tretjes. Rrënjën e glikanxhës mund ta nxjerrni në vjeshtë (njëjtë si pershunin) dhe ta përdorni si melmesë për supën e perimeve.

Speci, domatja dhe patlixhani – mbjellja e farës

Gjatë pjesës së dytë të marsit në një saksi (me brinje 6–8 cm, lartësi rreth 8 cm – mundet edhe më e madhe) të mbushur me dhe mbillni nga 2–3 farë. Saksinë e qitni në dritë, por jo në shumë vend të nxehtë (njafton temperatura normale e dhomës). Temperatura tepër e lartë nuk është e mirë, sepse bimët gjatë mbjelljes mund të pësonin shok nga nxehtësia. Bimët i mbani në banes deri me 15 maj. Pastaj i mbillni direkt në serë.

Bishtajore- bishtaja, bizele, sojë, kikiriki

Fasulja, bizeleja dhe soja mbillen direkt në vend të përhershëm pa nevojë të ngritjes së rasadit. Në rast të kikirikit është e nevojshme në fillim të krijohet rasadi, njëjtë si te domatja (shiko lart). Kikiriki nuk guxon të mbillet në 3–6 vitet e ardhshme për shkak të shtrirjes së sëmundjeve dhe keqbërësve.

Lloji Mbjellja Periudha e korrjes së farës
  periudha thellësia në cm mënyra  
Fasule mbuluar me shkurre (fara) 5.-6. 5 në foletë 40×40 cm 7.-10.
Fasule mbuluar me shkurre (fillesat) 5.-7. 5 Foleja 40×40 cm fillesat 6.-10.
Fasule kthetra 5. 6–8 në foletë 80×80 cm 8.-10.
Soja 1.-5.5. 4–5 në rreshta në distancë 40 cm, distanca e bimëve në rresht 5 cm 9.-10.
Kikiriki Rritja e rasadit në 3.-4., mbjellja në 5, për prodhimet e mira është sera e nevojshme, në apartament sulmohet shpesh nga insektet e dëmshme 2 në fole 40×40 cm, toka duhet të jetë e ajrosur, sepse fillesat pas lulëzimit duhen futur në tokë 8.-9. (-12.)
Lens 4.-5. 4 në rreshta 25 cm larg, distanca e bimëve në rresht 5 cm 8.-9.
  • Bimët drusore

Mbjellja e farës është e njëjtë si tek bimët njëvjetore, por egyiston një dallim. Farat e llojeve reyisatente ndaj ngricave duhet të kalojnë ngricë. Pra, i mbillni në mars- prill dhe i vendosni diku në kopësht ose në parapet të jashtëm të dritares, në mënyrë që në to të mund të ndikojë ngrica dhe temperaturat e ulta.

Farërat e llojeve që nuk janë rezistente në aca ( për apartament –akacia eukaliptus, Proteaceae, laureli,…) i mbillni si bimët njëvjeçare dhe i mbani në temperaturë prej rreth 20–25 °C.

Thellësia e mbjelljes varet prej madhësisë së farës. Fara e imtë e eukaliptusit nuk mbulohet me dhe, vetëm zhytet në sipërfaqen e dheut. Pastaj fara e imët mbulohet me shtresë të hollë dheu. Fara më e madhe (lisat, ullinjtë) mbillet në thellësi 3–5 cm. Fara e madhe (gështenja, arra) mbillet në thellësi 5–10 cm.

««« Teksti paraprak: NOVODOF FC kundër mizës së patates

e hënë 3.10.2011 21:26 | shtypeni | Instruksionet për kultivimin e bimëve

KPR paraqet

KPR - Klubi Kopshtarëve te Sllovakisë
Klubi Kopshtarëve te Sllovakisë është shoqatë vullnetare e kopshtarëve nga e tërë bota. Lexo më shumë...
Shpërndani eksperiencën e juaj që e keni për kultivimin e bimëve. Shkruani tekstin në këtë webfaqe!

Kategoritë: Svi Barishtorja Bimët egzotike Bimët ujore dhe moçalike Dëmtuesit Instruksionet për kultivimin e bimëve Këpurdhat Palmat