Botanix – Een blad over planten en tuinieren

nederlandse versie

Parajubaea torallyi palm

Parajubaea torallyi is een mooie winterharde palm uit Zuid-Amerika. Men vindt hem zelden in andere plaatsen dan zijn natuurlijke habitat, Bolivië, wegens zijn grote zaden (dure verzendingskosten).

Hij is afkomstig uit Bolivië in de droge en stofferige dalen van de Andes op een hoogte van 2700–3400 m. Geen enkele andere palmboom komt op deze hoogte voor, daarom is hij uniek. De temperatuur bereikt nooit 20°C en het vriest er ‘s nachts. Tijdens de wintermaanden zakt de temperatuur tot –7°C (juli en augustus) en neerslag is slechts 550 mm.

Hij verdraagt droogte, hitte, koude, vorst en andere extreme situaties maar hij behoudt zijn prachtige dracht. Er wordt beweerd dat deze legendarische en sierrijke palmboom binnenkort de meest gevraagde palm zal zijn in gematigde en subtropische regios voor tuinarchitectuur. In de contreien waar vorst voorkomt dient hij beschermd te worden. In Europa weerstaat hij aan –3°C en zelfs aan –8°C. De planten verloren hun bladeren maar in de lente groeiden er nieuwe aan !

In Bolivië wordt deze palmboom 14 m hoog met een stam van 25–35 m diameter. Palmbomen van 100 jaar en ouder bereiken 30 m hoogte en een stam van 50 cm diameter. De kroon draagt 10 bladeren en sommigen zijn 5 m lang ! Ergens anders dan in Bolivië blijft hij klein.

Er bestaan twee verschillende populaties die verschillen in fruitgrootte en beschreven als twee verschillende variëteiten : P. torallyi var. microcarpa met kleine vrucht et P. torallyi var. torallyi met grote vrucht. Uiterlijk is er weinig verschil tussen de twee soorten, var. microcarpa wordt niet zo groot als zijn neef met grote vruchten maar qua aanpassingsvermogen en robuustheid doet hij niet onder. Er wordt gezegd dat de zaden moeilijke kiemers zijn. De ontkieming is inderdaad nogal grillig maar mits het respecteren van een paar regels gebeurt de ontkieming vlug, te weten : graaf de zaden halfweg in en houdt de grond vochtig. Met wat goede zorgen, een fris tot subtropisch klimaat en een zonnige staanplaats ontwikkelen de jonge planten zich tot grote sterke palmbomen met een fijn gevederde kroon in de vorm van een badminton shuttle.

Parajubaea torallyi is een populaire sierplant die men in parken en langs voetpaden aantreft. In Ecuador en Zuid-Colombië wordt de Parajubaea cocoides gekweekt op 2500 à 3000 meter hoogte – dit is een traaggroeiende en niet winterharde palmboom.

Parajubaea cocoides lijkt sterk op Parajubaea torallyi maar aangezien men zijn herkomst niet kent wordt hij beschouwd als een cultivar van Parajubaea torallyi.

De kleinste palmboom soort is de Parajubaea sunkha en werd beschreven in 1996. Hij wordt slechts 8 meter hoog en komt voor in de valleien van de Andes in de streek van Vallegrande in het district van Santa Cruz in Bolivië op 1700–2200 m hoogte. Hij werd verkeerdelijk geïdentificeerd als Parajubaea torallyi maar een recentelijke taxonomische studie zette deze fout recht en hij werd hernoemd als Parajubaea sunkha.

De Parajubaea palmbomen zijn heel gemakkelijk te kweken. De beste manier om deze plant te vermeerderen is de zaaimethode. Men moet nochtans geduld opbrengen want de zaden ontkiemen langzaam (+ ander half jaar) en heel onregelmatig. Sommige zaden kiemen na één maand maar anderen zullen er twee jaar over doen. Dit is een subtropische soort en zodus moeten de zaden op lage temperatuur worden bewaard (niet zoals andere de palmboom zaden), warme temperaturen tasten de ontkiemingskracht aan. Hoge temperaturen betekenen voor de zaden de intrede van de droge periode en ontkieming kan niet tot stand komen.

Laat de zaden 5 à 7 dagen weken in water op 20°C alvorens te zaaien. Heel grote zaden weken best twee weken, het water dagelijks verversen. Inkerving van het harde vlies zal de ontkieming vergemakkelijken. Het weken van de zaden bootst het regenseizoen na en dus het einde van de rustperiode. Deze zaden zullen niet ontkiemen tijdens de droge periode in Bolivië (winter van juni tot october).

Na het weken, graaf de zaden halfweg in de grond en zet de pot in een plastiek zak en bewaar op 10 à 20°C. Opgepast, teveel vocht veroorzaakt schimmel en dood van de planten. Dag (hoog)- en nachttemperatuur (laag) verschil zal de ontkieming bespoedigen. Parajubaea vergt lagere temperaturen dan de andere palmsoorten en tevens minder vocht.

Controleer het zaaisel om de drie à vier weken en verspeen de plantjes in individuele potten. Palmboom kwekers adviseren het stoppen van de watergift en het laten opdrogen van de grond indien de ontkieming niet is gebeurd binnen de zes maanden. De zaden moeten weer geweekt worden en nadien opnieuw gezaaid op dezelfde wijze. Deze zaden zouden moeten ontkiemen binnen de zes maanden, indien niet, begin van voor af aan.

Het ontkiemingspercentage ligt bij de 100 %, geduld is nodig en imiteer de droge periode voor luie zaden !

Een jonge plant is winterhard maar vergeet niet : weinig begieten. Een jonge plant houdt van een gematigde omgeving (in de vrije natuur groeit de jonge plant in de schaduw van de volwassen bomen) maar wat oudere planten vragen een zonnige plaats.

Het geslacht Parajubaea wordt, onder de palmbomen van Zuid Amerika, het meest met uitsterven bedreigd. Dit is te wijten aan de verwoesting van hun natuurlijke habitat, uitbreiding van landbouwgronden, bosontginning en overbegrazing. Deze palmbomen groeien op een kleine plek hetgeen hen nog kwetsbaarder maakt. Aangezien de zaden wel heel groot zijn is de vermeerdering beknot. Er zijn dieren die bijdragen tot de verspreiding van de zaden, zoals de brilbeer (Spectacular bear – Tremarctos ornatus), maar menselijke activiteiten brengen ook hem in gevaar.

««« Vorig artikel: De Indische beuk Pongamia pinnata Volgend artikel: De Khasi Pijnboom (Pinus kesiya) »»»

Dinsdag 9.6.2009 14:59 | Afdrukken | Palmen

Betreft KPR

Logo of KPR - Tuiniersvereniging Slovakije
KPR - Tuiniersclub is een internationale vereniging voor tuiniers. Meer weten...
Wissel uw ervaringen uit. Publiceer een artikel over tuinieren, de planten, de plantenkweek enz in ons blad Botanix, uitgegeven in uw taal! Contacteer ons voor meer inlichtingen.

Categorieën: Alles Coniferen Exotische planten Grassen en gazon Kweek instructies Paddestoelen Palmen Plagen en ongedierte Waterplanten