Botanix – ösimdikter jäne baqbanşılıq twralı jwrnal

Qazaq boljamı

Tañğajaýıp velvïçïya (Welwitschia mirabilis) – tiri qazbanı ösirinder

fotoswret Tañğajaýp velvïçïya nemese erekşe velvïçïya (Welwitschia mirabilis) burınğı zamannan kele jatqan ösimdik, qazirgi kezde ol tek ğana Atlantıq muxïttiñ jağasında, Namïbïyada, Angolanıñ oñtüstiginde şektelgen awmaqtıñ şölinde ösedi. Ol bir qarağanda ağaşqa tipti uqsamaýdı da. Ösimdik bir domalaq diñ-tamırdan jäne üzilmeý ösetin 2 japıraqtan turadı. Japıraqtarı uzındığı 2–4 metr, 2 şalıs lentağa uqsas, sondıqtan velvïçïya qoqsıq üýme sekildi. Bılaýşa aýtqanda, japıraqtarı kökteý beredi, üzilmeý ösip ayağı jağında bobarap qurıp jatadı.

fotoswret Sondıqtan velvïçïya ömir boýı (tipti jemis bergen kezinde de), köktep kele jatkañ kezeñide bola beredi, bul ösimdikter äleminde erekşe jağdaý. Velvïçïya eki uyalı, sondıqtan urıqtarı paýda bolw üşin eki ösimdik kerek – atalıqpen analıq. „Gülderi“ tüýin işinde ornalasadı (qılqan japıraqtılar nemese sagovnïktarda sekildi), japıraqtarı quıstañ şıqqan sïyaqtı. Analıq tüýinder pisken soñ ıdırap qoptegen jenil, awamen taraýtın dänderdi bosatadı. Fïnogenetïkasına qarasaq olar burıñğı zamannan kelejatqan ösimdikterdiñ gnet (Gnetopha) tobına jatadı, qılqan japıraqtılarğa jaqın tuıs. Gnet tobına bir-birine öte alıs 3 tuqım jatadı: gnetwmder (Gnetum) – ülken şetteri bütin japıraqtarı bar lïanağa uqsas ösimdikter, éfedra (Ephedra) – butalar jäne jalğız velvïçïya.

Velvïçïya, onı 1860 jılı aşqan Frïdrïx Velvïç (Friedrich Welwitsch) qurmetine atalğan, ol Namïbïya memlekettik tañbasında beýnelengen.

fotoswret Şöldiñ qatal jağdaýın velïçïvïya öte jaqsı ïkemdelingen. Oğan jawın-şaşın müldem qajet emes, ösimdikke muxïttan tumandarmen keletin dımda jetedi. Onı ösirgende osını este saqtağan jön. Eñ köbinde qaterge aqeletin mol swarw, sondıqtan ösimdik şirip qaladı. Sondıqtan, swbstratta artıq sw qalıp turmaw üşin urıqtardı gravïýlı-qumdı swbstratqa ekken jön (qum tastar mölşeri 2–5 mm). Swarğanda, odan jaqsısı jäý sw sepkende baýyaw bolw qajet. Urıqtar swlanğan soñ bir juma işinde şığadı. Ösimdikti oñtustik jaqtağı tereze aldında ösirwge boladı. Onı ösirgende şıdamdılıq kerek, öýtkeni ösimdik öte aqırın ösedi, bunı naqtı dïnozavr dewge de boladı. Egerde Siz onı jeteldi qurğaq aşıq jermen qamtamasız etseñiz, ol Sizden köp jasaýdı ekenine kümänimiz joq! :-)

««« Aldıñğı mätin: Biz avokado ösiremiz Kelesi mätin: Biz dän qoñızdarına qarsı küresemiz »»»

Juma 25.12.2009 12:45 | Qağazğa basw | Ékzotïkalıq ösimdikter

KPR klwb turalı

KPR - Ösimdik öndiretin klwbı Slovakïya
KPR – ösimdik ösirwşiler klwbı - xalıqaralıq äwesker baqbanşılar uyımı. Köbirek oqw...
Ösimdikterdi ösirw täjirïbenizben bölisiniz. Sol turalı maqala jazıp, onı öz tuğan tilinizde Botanix jwrnalına jarïyalanızdar. Tolığıraq aqparat alwşın bizben baylanısıñızdar.