Botanix – ósimdikter jáne baqbanshylyq týraly jýrnal

Qazaq boljamy

Pinus kesiya qaraǵaıy

Pinus kesiya qaraǵaıy azııalyq qaraǵaıdyń eń jyldam ósetin túri bolady, ol otannyń shetinde sırek ósiriledi. Onyń bıiktigi 30–35 metrge deıin jetedi, al diń dıametry 1 metrge deıin bolady. Ol úsh-ıneli qaraǵaı (bir ýystan uzyndyǵy 15–20 sm 3 qylqandy japyraqtar shyǵady). Isikterdiń úlkendigi 5–9 sm, al uryqtardyń uzyndyǵy 1,5–2,5 sm.

Onyń taralǵan arealy soltústik-shyǵys Úndistandyń Shyǵys Gımalaıynan (qazyrǵy kezde orman azaıǵany úshin tek ǵana Meghalaıa jáne Manıpýr shtattardyń Hası jáne Naga taýly massıvtarynda), Qytaı (Iýnnan provıntsııasy), Bırma (Mıanma), soltústiń Taıland, Laos jáne Vetnamnan (Laıtıaý, Langshon, Kaobang, Kýangnın) Fılıppınge deıin (Lýson) jetedi. Keıde Fılıppındeń shyqqan qaraǵaıdy Pinus insularis dep belgilenedi. Qytaıda osy sekildi – ıýnan qaraǵaıy (Pinus yunnanensis) ósedi.

Ol betkeılerde aralas ormannyń ishinde, qunarlyǵy tómen, qyshqyl (pH 4,5) qyzyl nemese sary kúldi topyraqtarda ósedi. Teńiz deńgeıinen 800–2000 metr bıiktikte, eń jıi 1200–1400 metr bıiktikte ósedi. Klımaty sýbtropıkalyq, mýsonndyq – qurǵan jáne dymqyl mezgilder kezektesip turady. Jaýyn-shashyndar óte mol, aýa ylǵaly 70%-ten tómen túspeıdi.

Ol kishkene aıazdarǵa tózimdi, biraq qolmen ósirgende jaı kelgen qatqaqtardǵa shydamsyz. Sondyqtan onyń ósi úshin qorǵalǵan jer qajet, mysaly, soltústik jaǵynan qorshalǵan ońtústik betkeıde. Ońtústiń aımaqtarda aıazdar kezinde eń jaqsysy ony jylyjaıda 0 °C-tyń shamasynda ósirý kerek. Ońtústik Evropada ony jyl boıy ashyq jerde ósirýge bolady.

Aǵylshyn ataýy: khasi pine Sınonımdar: Pinus khasya, Pinus khasyanus

««« Aldyńǵy mátin: Nicotiana glauca temekisi – perspetıvti balkon ósimdigi Kelesi mátin: Jańa gúlzardy (gazondy) salamyz »»»

Senbi 2.1.2010 14:44 | Qaǵazǵa basý | Qylqan japyraqtylar

KPR klýb turaly

KPR - Ósimdik óndiretin klýby Slovakııa
KPR – ósimdik ósirýshiler klýby - halyqaralyq áýesker baqbanshylar uıymy. Kóbirek oqý...
Ósimdikterdi ósirý tájirıbenizben bólisiniz. Sol turaly maqala jazyp, ony óz tuǵan tilinizde Botanix jýrnalyna jarııalanyzdar. Tolyǵyraq aqparat alýshyn bizben baılanysyńyzdar.

Sanattar: Bári Ekzotıkalyq ósimdikter Gazon Palmalar Qylqan japyraqtylar Sańyraýqulaqtar Sýda jáne batpaqta ósetin ósimdikter Zııankester Ósimdik ósirý turaly nýsqaýlar