Botanix – ósimdikter jáne baqbanshylyq týraly jýrnal

Qazaq boljamy

Siz baqyt ákeletin tórtjapyraqty marsılııany (Marsilea quadrifolia) ósiresiz

foto Tórtjapyraqty Marsılııa (Marsilea quadrifolia) tórtjapyraqtylyq formasy japyraqtarymen paporotnık-ósimdigine jatady. Ósimdik-paporotnık jáne tórtjapyraqty degen sózder bir-birine kelispeıtin sekildi dep oılamaısyz ba? Kersinshe, bul sózder osy keremetti, dekoratıvti, baqbanshylyqqa kóbinde belgisiz ósimdikti sıpattaıdy.

Marsılııada báteńkeniń baýyna uqsaıtyń uzyń tamyrsabaǵy bar. Tamyrsabaǵynan tórt gúljapyraqqa bólinetin, sýdyn betinde qalqyp turatyn japyraqtar ósedi. Formasy túzý, bir qaraǵanda tórtjapyraqty jońyshqaǵa uqsaıdy. Kúzde tamyrsabaǵyn sýdan shyǵarsańyz, ilingen úlkeńdigi burshaqtaı qurylymdardy baıqaısyz. Olardyń ishinde uryqtary (uryqtary spora bolǵany soń ony paporotnıke jatqyzady) saqtalanady. Bul ósimdik Ońtústik Amerıkadan basqa bári kontınenterinde nárli zattarǵa baı jasandy jáne tabıǵı sý qoımasyndarynda ósedi. Soltústik Amerıkaǵa ol syrt jaqtan ákelingen jáne bul jerde ósimdik-agressor bop sanalady. Polshanyń tabıǵı jerlerinde ol joıylyp ketti, Gochalkovıtskıı kólinde ósimdikti ekosıstemaǵa qaıtarý úshin zertteýler ótkizilip jatyr. Slovakııada Latorıtsa ózeniniń alabynyń 7 jerinde ósedi. Kezinde ol Bodrog, Laborets, Ýg ózenderdiń aýmaǵynda da kezdesetin. Chehııada ol óspeıdi.

Tropıkalarda týysty bolyp keletin birneshe túrleri ósedi, biraq olar jylýlyqty súıetin bolǵany soń bizdiń jaǵdaıda ósýrege jaramaıdy. Olardyn keıbireýin akvarıýmda ósiredi.

Qolmen ósirgende tórjapyraqty marsılııaǵa (Marsilea quadrifolia) eshqandaı erekshe jaǵdaı kerekti emes. Ony ósirý úshin kez kelgen sýy bar, biraz baqshanyń topyraǵy kosylǵan ydys jaraı beredi. Ony eshkandaı qıyndyqsyz mólsheri 20×20×10 sm vannada ósirýge bolady. Jyl boıy dalada ustaýǵa bolady (aıazǵa qatyp qalmaıdy). Ónyń talapshylsyz jáne baǵýǵa jenil bolǵannan, ony kez kelgen adam kez kelgen jerde ósire alady (kishkene vannoda da, kádimgi sýdy jiberetin tesikteri joq gúl qumyrasy da, daladaǵy tereze aldynda da).

foto Keńistigi shektelgen áýesker baqbanshylar úshin eń durys sheshim ol qurylystyń eritindisine arnalǵan vannalarda ósirý (olar 60 jáne 80 lıtrlyq bolady, baǵasy 10 Eýroǵa shamalas). Túbine mólsheri bir kúrek topyraq salyńyz (5 sm jektilikti). Sonan soń ony shetine deıin sý toltyrsańyz, marsılııa úshin eń jaqsy jaǵdaı jasaısyz. Bunyń artyqshylyǵy – ony qysqy baqta nemese úıdiń tereze qasynda (eń jaqsysy balkon terezesi), sonda ósimdik eń jyly, kún sáýleti jaǵynda turady, al jazda ony baqqa nemese ońtústik jaqtaǵy balkonǵa shyǵarýǵa bolady.

Alaıda, baqtyń kólsheginde ol erekshe ásem bolyp kózge kórinedi. Kólishiktiń ishine kishene ǵana kádimgi baqtan alyńǵan sazdaqty topyraqty túbine sebip, soǵan marsılııanyń tamyrsabaǵynyń bir tilimin salsańyz jetedi. Sodan soń ósimdikke Sizdiń kómegińiz qajet emes, ol óziniń shamasy jetedi. Sýdyń deńgeıine marsılııa ózi beıimdeledi, sýdyn sapasyna kóp kónil bólmeıdi. Sondyqtan Siz ony deńgeıi ár túrli rezervýarlarda ósire alasyz (5–100 sm). Japyraqtary sýdyń betinde qalqyp turý úshin, marsılııa óziniń saǵaǵyn keltiredi.

Eń durysy ósimdikti tamyrsabaqtaryn bólý arqyly kóbeıtý. Tamyrsabaqtyn kishkene ǵana (10 sm) bóligi qajet, jazdyń ishinde sýdyn betinde tórtjapyraqtardan turatyn keremet “kógal“ paıda bolady.

««« Aldyńǵy mátin: Biz pepıno ósiremiz Kelesi mátin: Biz ýstrıtsalyq veshenkasyn ósiremiz (Pleurotus ostreatus) »»»

Beısenbi 7.1.2010 15:53 | Qaǵazǵa basý | Sýda jáne batpaqta ósetin ósimdikter

KPR klýb turaly

KPR - Ósimdik óndiretin klýby Slovakııa
KPR – ósimdik ósirýshiler klýby - halyqaralyq áýesker baqbanshylar uıymy. Kóbirek oqý...
Ósimdikterdi ósirý tájirıbenizben bólisiniz. Sol turaly maqala jazyp, ony óz tuǵan tilinizde Botanix jýrnalyna jarııalanyzdar. Tolyǵyraq aqparat alýshyn bizben baılanysyńyzdar.

Sanattar: Bári Ekzotıkalyq ósimdikter Gazon Palmalar Qylqan japyraqtylar Sańyraýqulaqtar Sýda jáne batpaqta ósetin ósimdikter Zııankester Ósimdik ósirý turaly nýsqaýlar