Botanix – bag'banshılıq ha'm o'simlikler haqqındag'ı jurnal

qaraqalpaq versiyası

Piyazlardı ha'm o'simliklerdi egiw

Satıp alıng'an o'simliklerdi (eginlerdi), pochtadan alıp kelingenlerin, qadaqtan shıg'arıp qaran'g'ıraq orıng'a 2–3 ku'nge jaylastırın'. Simzde ekinshi imkaniyat da bar olardı birden egiw, keyin bolsa bir na'rse menen eki ku'nge qıya qılıp jabıp qoyıw (ma'selen kontselyar qag'az benen, doska menen) olardı quyashtan tuwrıdan- tuwrı nurlanıwdan saqlaw ushın. Bolmasa siz oldardı quyash nurlarınan zıyanlandırıp qoyasız.

O'sirilgen o'simliklerdi aldınnan ko'shiriw

O'simliklerdin' o'lshemine tuwrı keletug'ın shuqır qazın'. O'simlikti tu'bekten shıg'arın' (mabada bos qadaqlang'an o'simliklerdi qapdan tselofanlı paketlerde) ha'm tamırları menen pa'ske, ha'mme tamanların tuwırlap shuqırshag'a jaylan'. Shuqırshag'a azg'ana suw quyın' tartılg'annan keyin, o'simlikti topıraq penen ko'min'. Usı jol menen basqa o'simliklerdi ko'shirin'. Ko'shirip bolg'annan keyin orınlardı yaki klumbdı jan'a egilgen o'simliklerge suw kuyın'. Birinshi ku'nleri egiwden son' o'simliklerdi abaylap qarap suwg'arın', ıssı ku'nleri, jazıyrama ku'nleri olarg'a sayaban qılın'. 1–3 ha'pte dawamında o'simlikler pu'tkilley tamırlap topıraqqa birigip ketedi, sonnan keyin bag'dag'ı basqa o'simlikler sıyaqlı qaran' …

Piyazlılardı ha'm tamır miywelilerdi ko'shiriw

Birinshiden piyazlılardı ha'm tamır miywelilerdi ko'shiriw egejaq bolg'an orındı qazın' (keyin tek ulıwma „piyazlılar“ atı menen). Egiwden aldın piyazlılardı qag'azlı qapshalarg'a shıg'arın'. Kereklishe shuqır qazın' (kestege qaran') ha'm joqarı vegetativ to'beligine piyazshanı jaylastırın'. Ayırım tu'rlerinin' teris egilgen piyazshaları nabıt bolıwı mu'mkin. Keyin piyazshanı ko'min' ha'm topıraqtın' u'stin qattı tegislep ko'min'. Eger hawa qurg'aq bolsaegiwden keyin topıraqtı jaqsılap suwg'arın'. Eger siz, ma'selen jaz ortasında lalalardı eksen'iz (olardı saqlawg'a orın bolması yaki siz dem alıwg'a ketetug'ın bolsan'ız, onda olardı suwg'arıw sha'rt emes. Piyazshalar dem aladı ha'm birinshi gu'z jawınları menen o'siwdi baslaydı.

Mayda piyazshalar o'nimsiz topıraqlarda o'sirilgen bolsa, kishirek shuqırshalarog'a egin'. Egiwdin' shuqırshası piyazdın' ushınan topıraqtın' bo'leginen deyin bolg'an masapa esaplanadı.

Piyazshalar jerden jer astındag'ı bo'lekleri nabıt bolg'annan keyin suwırıladı (bull gladioustan tısqarı barlıq piyazlarg'a tiyisli) – jazdın' basında jılolı qurg'aq waqtında sonın'day qurg'aq may ayında bolıwı mu'mkin. Piyazlılardın' ko'pg'ana tu'rlerin jerden suwırıp alg'annan keyin, qurg'aq orında gu'zgeshe saqlaw mu'mkin (mısalı chesnok, shafran, lalalar). Basqa tu'rleri: ma'slelen liliyalar, qara jılanlı piyaz, ptichemlechnik ha'm kupenelerdi qurg'aq orında saqlag'anda zıyan jetedi, nabıt bolıwları mu'mkin. Piyazshalarının' qurıwın jaqtırmag'an tu'rlerdi topraqtan topıraqqa qurg'aq jayda olardı uzaq waqıt saqlamasdan ko'shiriw jaqsıraq (bir ha'pte tura aladı onnan artıq men qaldırmag'an bolar edim).

Tur egiw waqtı egiw shuqırlıg'ı sm de
Onsha u'lken bolmag'an chesnok piyazshaları menen 2 sm ge – ma'selen: Allium carinatum, flavum, molly, oleraceum, scorodoprasum 7.-10. 5–8
U'lken chesnok piyazshası menen 10 sm ge – ma'selen: Allium giganteum, karataviense, nigrum 7.-10. 10–15
Colchicum – gu'zgi waqtınshalıq 8. 15
Crocus – sortları ba'ha'rde gu'lleytug'ın (Crocus chrysanthus, Crocus vernus) 10. 9
Crocus – sortları gu'zde gu'lleytkg'ın (Crocus sativus) (7.-)8. 9
Gladiolus (bag' sortları) 4.-5. 10 (maydalari 5)
Gladiolus – (ekzotik botanik shaqaları) 9. 5–8
Lilium candidum – Aq liliya 8. 3
Lilium – Liliyanın' basqa tu'rleri 9.(-10.) 5–15 navga muvofiq
Muscari 7.-10. 8–10
Narcissus 8. 10
Ornithogalum umbellatum 7.-10. 10
Polygonatum – Kupena 8.-10., 2.-3. 10
Onsha u'lken bolmag'an lalalar u'lken bolmag'an piyazshalar menen Tulipa chrysantha, tarda, saxatilis, turkestanica, urumiensis 10. 10
U'lken lalalar – Greyga lalası (Tulipa gregii), Fostera lalası (Tulipa fosteriana), Kaufman lalası (Tulipa kaufmanniana) ha'mp bag'dag'ı gibritler 10. 12–14

Ten'geshe piyazshalı liliyanın' ko'beyiwi

su'wret

Ten'geshe piyazshalı liliyanın' ko'beyiw u'lkisi

Liliyanın' en' a'piwayı ko'beyiw usılı bull ten'gesheli piyazshadır.

Ten'gesheli piyazshalardın' en' jaqsısı onsha u'lken bolmag'an sozın'shaq tu'rdegi yashikke (haywanlardın' ıdısına uqsas) shuqırlıg'ı 1–2 sm (ten'geshe u'stindegi grunttın' qalın'lıg'ı) ha'm usınday sharayatqa ku'ndizgi temperatura 25–30 °C, keshte 22 °C (keshte temperatura ja'nede pa's bolıwı mu'mkin, sonın' ushın baslısı ku'ndizgi tuwrı keletug'ın temperaturadır) (ma'selen: oranjereya, ıssıqxana, bo'lme aynası). Substrat qurg'aq bolıwı tiyis. Usı sharayatlarda ten'geshelerdin' to'mengi bo'liminde tez jan'a piyazshalar qa'liplesedi. Bir ten'geshede 1–3 ay boyı 2–3 u'lkenligi 1 sm keletug'ın piyazshalar qa'litplesedi. Eger ten'gesheler iyul aqırında terilgen ha'm egilgen bolsa, onda sentyabr yarımında siz olardı terip klumbqa 2 sm bolg'an shuqırlıqta egiwin'iz mu'mkin. Bir ten'geshesi menen bir piyazshanı bir birinen shama menen 4 sm bolg'an masapada egin'. Klumbda 4–6 jıllıq o'stirilgen keyin siz birinshi tayıpalı, gu'llewge meyil piyazlardı alasız.

Piyazshalardı tuqımlardan ko'shiriw

Ayırım piyazshalardın' tu'rlerin tuqımlardan ko'beytiriw ju'da' tez ha'm qol keledi. Tuqımlardı mart- aprel aylarında tuwrı topraqqa yaki tayarlang'an tu'bekke shuqırlıg'ı 0,5 –1 sm li shuqırshag'a egin'. Birinshi jılı olardı ko'shirmen', sol jerde qaldırın'. Ayırım tu'rleri sizde keyingi jılda gu'llewi mu'mkin. Ko'p tu'rleri eginnen keyin 2–5 jılg'a gu'lleydi. Nızam boyınsha, kishirek tu'rleri tezirek gu'lleydi, u'lkenireklerine qarag'anda.

««« Aldın'g'ı maqala: O'simliklerdi tuqımlardan ko'beytiw Keyingi maqala: Biz avokado o'siremiz »»»

Ekshembi 4.10.2009 21:13 | baspa | O'ismliklerdi o'siriw usılları

KPR klubı haqqında

KPR – O'simlik o'siriwshileri klubı Slovakiya
KPR – O'simlik o'siriwshiler klubı halıq-aralıq bag'banlar sho'lkemi bolıp esaplanadı. Tolıq oqıw...
O'simliklerdi o'siriw ha'm egiw ta'jriybelerin'iz benen bo'lisin'. Bul haqqında o'zin'izdin' ana tilin'izde maqala jazın' ha'm onı Botanix jurnalında jarıqqa shıg'arın'! Bunnan da ko'birek mag'lıwmat ushın biz benen baylanısın'.