Botanix – bag'banshi'li'q ha'm o'simlikler haqqi'ndag'i' jurnal

qaraqalpaq versiyasi'

Piyazlardi' ha'm o'simliklerdi egiw

Sati'p ali'ng'an o'simliklerdi (eginlerdi), pochtadan ali'p kelingenlerin, qadaqtan shi'g'ari'p qaran'g'i'raq ori'ng'a 2–3 ku'nge jaylasti'ri'n'. Simzde ekinshi imkaniyat da bar olardi' birden egiw, keyin bolsa bir na'rse menen eki ku'nge qi'ya qi'li'p jabi'p qoyi'w (ma'selen koncelyar qag'az benen, doska menen) olardi' quyashtan tuwri'dan- tuwri' nurlani'wdan saqlaw ushi'n. Bolmasa siz oldardi' quyash nurlari'nan zi'yanlandi'ri'p qoyasi'z.

O'sirilgen o'simliklerdi aldi'nnan ko'shiriw

O'simliklerdin' o'lshemine tuwri' keletug'i'n shuqi'r qazi'n'. O'simlikti tu'bekten shi'g'ari'n' (mabada bos qadaqlang'an o'simliklerdi qapdan celofanli' paketlerde) ha'm tami'rlari' menen pa'ske, ha'mme tamanlari'n tuwi'rlap shuqi'rshag'a jaylan'. Shuqi'rshag'a azg'ana suw quyi'n' tarti'lg'annan keyin, o'simlikti topi'raq penen ko'min'. Usi' jol menen basqa o'simliklerdi ko'shirin'. Ko'shirip bolg'annan keyin ori'nlardi' yaki klumbdi' jan'a egilgen o'simliklerge suw kuyi'n'. Birinshi ku'nleri egiwden son' o'simliklerdi abaylap qarap suwg'ari'n', i'ssi' ku'nleri, jazi'yrama ku'nleri olarg'a sayaban qi'li'n'. 1–3 ha'pte dawami'nda o'simlikler pu'tkilley tami'rlap topi'raqqa birigip ketedi, sonnan keyin bag'dag'i' basqa o'simlikler si'yaqli' qaran' …

Piyazli'lardi' ha'm tami'r miywelilerdi ko'shiriw

Birinshiden piyazli'lardi' ha'm tami'r miywelilerdi ko'shiriw egejaq bolg'an ori'ndi' qazi'n' (keyin tek uli'wma „piyazli'lar“ ati' menen). Egiwden aldi'n piyazli'lardi' qag'azli' qapshalarg'a shi'g'ari'n'. Kereklishe shuqi'r qazi'n' (kestege qaran') ha'm joqari' vegetativ to'beligine piyazshani' jaylasti'ri'n'. Ayi'ri'm tu'rlerinin' teris egilgen piyazshalari' nabi't boli'wi' mu'mkin. Keyin piyazshani' ko'min' ha'm topi'raqti'n' u'stin qatti' tegislep ko'min'. Eger hawa qurg'aq bolsaegiwden keyin topi'raqti' jaqsi'lap suwg'ari'n'. Eger siz, ma'selen jaz ortasi'nda lalalardi' eksen'iz (olardi' saqlawg'a ori'n bolmasi' yaki siz dem ali'wg'a ketetug'i'n bolsan'i'z, onda olardi' suwg'ari'w sha'rt emes. Piyazshalar dem aladi' ha'm birinshi gu'z jawi'nlari' menen o'siwdi baslaydi'.

Mayda piyazshalar o'nimsiz topi'raqlarda o'sirilgen bolsa, kishirek shuqi'rshalarog'a egin'. Egiwdin' shuqi'rshasi' piyazdi'n' ushi'nan topi'raqti'n' bo'leginen deyin bolg'an masapa esaplanadi'.

Piyazshalar jerden jer asti'ndag'i' bo'lekleri nabi't bolg'annan keyin suwi'ri'ladi' (bull gladioustan ti'sqari' barli'q piyazlarg'a tiyisli) – jazdi'n' basi'nda ji'loli' qurg'aq waqti'nda soni'n'day qurg'aq may ayi'nda boli'wi' mu'mkin. Piyazli'lardi'n' ko'pg'ana tu'rlerin jerden suwi'ri'p alg'annan keyin, qurg'aq ori'nda gu'zgeshe saqlaw mu'mkin (mi'sali' chesnok, shafran, lalalar). Basqa tu'rleri: ma'slelen liliyalar, qara ji'lanli' piyaz, ptichemlechnik ha'm kupenelerdi qurg'aq ori'nda saqlag'anda zi'yan jetedi, nabi't boli'wlari' mu'mkin. Piyazshalari'ni'n' quri'wi'n jaqti'rmag'an tu'rlerdi topraqtan topi'raqqa qurg'aq jayda olardi' uzaq waqi't saqlamasdan ko'shiriw jaqsi'raq (bir ha'pte tura aladi' onnan arti'q men qaldi'rmag'an bolar edim).

Tur egiw waqti' egiw shuqi'rli'g'i' sm de
Onsha u'lken bolmag'an chesnok piyazshalari' menen 2 sm ge – ma'selen: Allium carinatum, flavum, molly, oleraceum, scorodoprasum 7.-10. 5–8
U'lken chesnok piyazshasi' menen 10 sm ge – ma'selen: Allium giganteum, karataviense, nigrum 7.-10. 10–15
Colchicum – gu'zgi waqti'nshali'q 8. 15
Crocus – sortlari' ba'ha'rde gu'lleytug'i'n (Crocus chrysanthus, Crocus vernus) 10. 9
Crocus – sortlari' gu'zde gu'lleytkg'i'n (Crocus sativus) (7.-)8. 9
Gladiolus (bag' sortlari') 4.-5. 10 (maydalari 5)
Gladiolus – (ekzotik botanik shaqalari') 9. 5–8
Lilium candidum – Aq liliya 8. 3
Lilium – Liliyani'n' basqa tu'rleri 9.(-10.) 5–15 navga muvofiq
Muscari 7.-10. 8–10
Narcissus 8. 10
Ornithogallum umbelatum 7.-10. 10
Polygonatum – Kupena 8.-10., 2.-3. 10
Onsha u'lken bolmag'an lalalar u'lken bolmag'an piyazshalar menen Tulipa chrysantha, tarda, saxatilis, turkestanica, urumiensis 10. 10
U'lken lalalar – Greyga lalasi' (Tulipa gregii), Fostera lalasi' (Tulipa fosteriana), Kaufman lalasi' (Tulipa kaufmanniana) ha'mp bag'dag'i' gibritler 10. 12–14

Ten'geshe piyazshali' liliyani'n' ko'beyiwi

picture

Ten'geshe piyazshali' liliyani'n' ko'beyiw u'lkisi

Liliyani'n' en' a'piwayi' ko'beyiw usi'li' bull ten'gesheli piyazshadi'r.

Ten'gesheli piyazshalardi'n' en' jaqsi'si' onsha u'lken bolmag'an sozi'n'shaq tu'rdegi yashikke (haywanlardi'n' i'di'si'na uqsas) shuqi'rli'g'i' 1–2 sm (ten'geshe u'stindegi gruntti'n' qali'n'li'g'i') ha'm usi'nday sharayatqa ku'ndizgi temperatura 25–30 °C, keshte 22 °C (keshte temperatura ja'nede pa's boli'wi' mu'mkin, soni'n' ushi'n basli'si' ku'ndizgi tuwri' keletug'i'n temperaturadi'r) (ma'selen: oranjereya, i'ssi'qxana, bo'lme aynasi'). Substrat qurg'aq boli'wi' tiyis. Usi' sharayatlarda ten'geshelerdin' to'mengi bo'liminde tez jan'a piyazshalar qa'liplesedi. Bir ten'geshede 1–3 ay boyi' 2–3 u'lkenligi 1 sm keletug'i'n piyazshalar qa'litplesedi. Eger ten'gesheler iyul aqi'ri'nda terilgen ha'm egilgen bolsa, onda sentyabr yari'mi'nda siz olardi' terip klumbqa 2 sm bolg'an shuqi'rli'qta egiwin'iz mu'mkin. Bir ten'geshesi menen bir piyazshani' bir birinen shama menen 4 sm bolg'an masapada egin'. Klumbda 4–6 ji'lli'q o'stirilgen keyin siz birinshi tayi'pali', gu'llewge meyil piyazlardi' alasi'z.

Piyazshalardi' tuqi'mlardan ko'shiriw

Ayi'ri'm piyazshalardi'n' tu'rlerin tuqi'mlardan ko'beytiriw ju'da' tez ha'm qol keledi. Tuqi'mlardi' mart- aprel aylari'nda tuwri' topraqqa yaki tayarlang'an tu'bekke shuqi'rli'g'i' 0,5 –1 sm li shuqi'rshag'a egin'. Birinshi ji'li' olardi' ko'shirmen', sol jerde qaldi'ri'n'. Ayi'ri'm tu'rleri sizde keyingi ji'lda gu'llewi mu'mkin. Ko'p tu'rleri eginnen keyin 2–5 ji'lg'a gu'lleydi. Ni'zam boyi'nsha, kishirek tu'rleri tezirek gu'lleydi, u'lkenireklerine qarag'anda.

««« Aldi'n'g'i' maqala: O'simliklerdi tuqi'mlardan ko'beytiw Keyingi maqala: Biz avokado o'siremiz »»»

Ekshembi 4.10.2009 21:13 | baspa | O'simliklerdi o'siriw usi'llari'

KPR klubi' haqqi'nda

KPR – O'simlik o'siriwshileri klubi' Slovakiya
KPR – O'simlik o'siriwshiler klubi' hali'q-arali'q bag'banlar sho'lkemi boli'p esaplanadi'. Toli'q oqi'w...
O'simliklerdi o'siriw ha'm egiw ta'jriybelerin'iz benen bo'lisin'. Bul haqqi'nda o'zin'izdin' ana tilin'izde maqala jazi'n' ha'm oni' Botaniks jurnali'nda jari'qqa shi'g'ari'n'! Bunnan da ko'birek mag'li'wmat ushi'n biz benen baylani'si'n'.