Botanix – bag'banshi'li'q ha'm o'simlikler haqqi'ndag'i' jurnal

qaraqalpaq versiyasi'

Xoshqa'wmet urshi'q formali' almani' o'siriw

Bazar ekonomikasi'ni'n' rawajlani'wi' o'zi menen tu'rli o'zgerislerdi ali'p keledi. Usi'lardan biri awi'l xojali'q islep shi'g'ari'w intensifikaciyasi' boldi', islep shi'g'ari'w effektin ko'teriwge ha'm bazardag'i' islep shi'g'ari'wshi'lar ba'sekilesiwine tuwi'rlang'an. Bag'banshi'li'qta o'siriw ushi'n maydannan tuwri' paydalani'w, bull intensifikaciya tereklerinin' ba'lent kroni'nan tarti'p en' pa's putalari'na o'tiw degeni. Pa'srek kron tereklerin o'siriw ko'plep paydag'a iye, jumi'sti' jen'illestiredi ha'm miywe si'pati'n jan'a da'rejege qoyadi'. Almalarda pa'srek kronli' tereklerdin' namayandalari' boli'p o'siwshi terekler boli'p esaplanadi' “xoshqa'wmet urshi'q”, “super qa'wmetli urshi'q”, “quyashli' oq” (solar axe) h.t.b. Perspektivli ha'm paydali' boli'p “xoshqa'wmet urshi'q” ko'rinisindegi terek esaplanadi'.

“Xoshqa'wmet urshi'q” o'sirilgen sha'kil esaplani'p, u'lken islep shi'g'ari'w, bag'lar ushi'n da atalg'an. Ko'plep zamanago'y tereklerdi egiw ha'm putalardi' tap usi' sha'kilde o'sirilip ati'r. Tiykari'nan almali'larda ha'm almurt, basqa miyweleridin' tu'rlerinde de isletiw mu'mkin (gilas, smarodina,). Alma kron menen xoshqa'wmet urshi'q“ uzag'i' menen 2,2–2,5 metr o'siriledi. Bul ba'lentlik a'piwayi' pa'rwerish ha'm qi'rmandi' ji'yi'wdi' talap etedi. Tuwri' pa'rwerish qi'lg'anda minimal 80 % miyweler twri' jerden ji'ynali'wi' tiyis. Qali'n' egindi o'z na'wbetinde tar interval arqali' qi'lami'z, a'meliyatta terekler arasi'ndag'i' qatarlar 0,8–1,2 metr masapag'a isletiledi, qatarlar mexanizaciyasi'ni'n' isletiliwine baylani'sli' boli'p bir- birinen 2,5–3,5 m aji'rati'ladi'. Bul o'z na'wbetinde gektarg'a 3000–3500 dana tereklerdi egiwdi o'z ishine aladi'. Usi'nday ti'g'i'z eginler boli'w ushi'n na'llerdi za'ru'r, nimjan o'setug'i'n yaki maksimum o'siwshileri. Almada M9 paybent standart boli'p esaplanadi', basqa paybentler de bar mi'sali': J-TE-E, F, G, H, J-OH-A, M27, MM106. Ku'shsiz o'siwshi paybent ha'm olardi'n'/ shama menen 30–40 sm shuqi'rli'g'i'na/ tami'rli' sistemasi' menen birge za'rurli tayansh konstrukciyasi' ha'm i'g'alli'q sistemasi'ni'n' quri'li'si' baylani'sli'. Akaciya yaki beton stolbalardan qi'li'ng'an reykalar standart konstrukciya esaplanadi', bularg'a 3 qatarli' ba'lentligi 60–120 ha'm 180 sm polat si'm tarti'ladi'. Usi' konstrukciya tereklerdin' ki'ysayi'wi'na qarsi' tayansh, soni'n' menen birge ol orta shaqalari' ha'm kronni'n' payda boli'wi' menen baylani'sli', ja'ne almalar menen qaplang'an denesin baylaw ushi'n. Suwg'ari'w ushi'n tamshi'lap suwg'ari'wdan paydalani'ladi', ju'da' paydali' esaplani'p, tami'rlari'na ta'sir etip olni'n' ja'rdeminde qosi'msha to'ginlew mu'mkin. „Xoshqa'wmet urshi'q“ ti'n' asasi'y bir neshe punktlarda ko'riwin'iz mu'mkin:

  • a'piwayi' pa'rwerishlew – minimal kesiw klassik figuralar menen sali'sti'rg'anda, ji'yi'm tuwri' jerden a'piwayi', tiykarg'i'si' paydali' qorg'aw,
  • mol hasi'ldarli'q – bir kronli' tereklerden 40–50 t/g ji'yi'w mu'mkin, ayi'ri'mlari' onnanda ko'p
  • miywelerdin' joqari' – ideal jaqti'li'q sebepli usi' sharayatti'n' payda boli'wi' menen – miyweleri toyi'mli' ren' aladi', tegislew ha'ms pisken, qurami'ndag'i' axzi'qli'q zatlar qo'p
  • tez miywege kirisiw – putalang'an lari' tez miywe beredi. Ayi'ri'mlari' birinshi ji'li' miywe beredi
  • joqari' na'tiyjelilik ha'm malyani' qayta ta'miynlew.

Egin materiyali' si'pati'nda bizbir ji'lli' ha'm eki ji'lli'q o'simliklerden paydalanami'z. Olar a'piwayi' tami'rlardan tarqali'wi' yaki aldi'ng'i' jas n'a'wshelerden payda boladi'. Biz olardi' klassik usi'l menen egemiz, biraq tayanshti' eginnin' shuqi'ri'na qi'li'w kerek. Emlengennen keyin egin keminde 10 sm joqari'da boli'wi' tiyis. Bul menen paybenttin' ku'shsiz ta'siri saqlani'p qaladi', solay etip biz tu'rdin' o'zgerip ketiwinen qashami'z.

Krondi' keserde ha'm forma bererde biz oni'n' aqi'rg'i' formasi' haqqi'nda oylawi'mi'z kerek, tuwri' pa'rwerishlengen krondi' fiziologik o'siwdin' ha'm miywe beriw princiipinde toli'q usi' tenrektin' jasap ketiwin ta'miynlep beredi. Saqset ba'lent denesin 2–2,5 m o'siriw boli'p, sonda kron karkasi'ni'n' shaqalari' ko'birek yaki tuwri' spiralda jaylasadi'. Onda miywe beretug'i'n jas a'wlad boladi'. Karkas shaqalari'ni'n' o'sipa ketiwine jol qoyman'. Bul na'wbetinde terektin' ten'ligin, oni'n' formasi'n buzadi' ha'm paydali' azi'g'i'n ha'm ku'shin bo'liwge ali'p keledi. Terek o'miri piramida simob formasi'n saqlap qaladi', quyash nuri'n ideal tu'rde sa'klap ali'w ush

««« Aldi'n'g'i' maqala: Qi'yi'lg'an sho'p penen ne qi'li'w kerek? Keyingi maqala: Temeki Nicotiana glauca – balkonli' peyzajli' o'simlikler »»»

Ekshembi 4.10.2009 10:19 | baspa | O'simliklerdi o'siriw usi'llari'

KPR klubi' haqqi'nda

KPR – O'simlik o'siriwshileri klubi' Slovakiya
KPR – O'simlik o'siriwshiler klubi' hali'q-arali'q bag'banlar sho'lkemi boli'p esaplanadi'. Toli'q oqi'w...
O'simliklerdi o'siriw ha'm egiw ta'jriybelerin'iz benen bo'lisin'. Bul haqqi'nda o'zin'izdin' ana tilin'izde maqala jazi'n' ha'm oni' Botaniks jurnali'nda jari'qqa shi'g'ari'n'! Bunnan da ko'birek mag'li'wmat ushi'n biz benen baylani'si'n'.