Botanix – bag'banshi'li'q ha'm o'simlikler haqqi'ndag'i' jurnal

qaraqalpaq versiyasi'

Biz shi'g'anaqli' veshenkani' o'stiremiz (Pleurotus ostreatus)

Ha'zirgi waqi'tta shi'g'anaqli' veshenka (Pleurotus ostreatus) shampinyonlarg'a qarag'anda belgili boli'p qaldi'. Basqalarg'a qarag'anda parqli' ta'repi bar – oni' za'ha'rli aq eshek zamarri'qlar menen aljasti'ri'wg'a bolmaydi'.

Bul zamarri'q vitaminlerge, aminokislotalarg'a minerallarg'a bay, adam organizmin za'ha'rli zatlardan qorg'aydi'. Soni'n' menen birge ol qanda xalesterola da'rejesin pa'seyttiredi. Zamarri'qti'n' azi'qli'q qi'ymati' pa's. Soni'n' ushi'n ol pa's kaloriyali' dieta ushi'n jaramli'. Soni'n'day rak keselligine qarsi' dep te ta'n ali'nbaqta.

Shi'g'anaqli' veshenkani' o'stiriw qollanbasi'

Veshenkani' o'stiriw ushi'n sizin' eki imka'niyati'n'i'z bar – saban u'stinde polietilen pakette yamasa ag'ashli' shu'rkelerde o'stiriwin'izge boladi'.

Saban u'stinde polietilen pakette o'stiriw

Da'slep sabandi' tayarlan'. Sabi'wdan aldi'n oni' sterilizaciyalaw kerek, bakteriyalardan, mag'aralawdan ha'm de basqa zamarri'qlardan joq qi'li'w ushi'n.

Sterilizaciyalawdi'n' 2 usi'li' bar:

  1. sabandi' u'lken i'di'sqa (qazang'a, eski kastrulge sali'p suw quyami'z ha'm 100 oC temperaturada 1 saat qaynatami'z. Keyin sabandi' 20–25 oC qa shekem suwi'tami'z.
  2. ekinshi (ju'da' a'piwayi') usi'li' sabandi' u'lken i'di'sqa sali'p, u'stinen qaynag'an suwdi' salami'z ha'm suwi'g'ani'nsha turadi'. Keyin suwdi' to'gip taslaymi'z ha'm ja'ne u'stinen qaynag'an suw quyami'z.

20–25 oC ta suwi'g'annan son' saban iylewge tayar boladi'. Iylew to'mendegi jag'dayda ju'z beriledi – u'lken qapqa sabandi' na'wbetpe-na'wbet almasti'ri'p taqlanadi' ha'm maydalani'lg'an iylengen substart. Bir qadaqlang'an iylengen substart 15–20 kg sabang'a jeterli boli'p, 50×100 sm polietilen paket o'lshemine tuwri' keledi. Paket tolg'annan son' awzi'n baylap qoyi'n'. Lezviya yamasa pi'shaq ja'rdeminde 3–5 sm uzi'nli'qtag'i' kesispeler qi'li'n', shama menen 1 pakette 10 kesispeler jeterli boladi'. Eger siz egiletug'i'n egindi pa's i'g'alli' hawada o'stirmekshi bolsan'i'z, jaqsi'si' kemirek kesispeler qi'li'n'(za'ru'riyatqa qarap, ja'nede ko'birek kesispeler qi'rqi'n'). Iylewden keyin paketti yari'm sayali' jerge jaylasti'ri'n'(tuwri' quyashti'n' nurlari' tu'spewi ushi'n). 15–25 oC zamarri'q ushi'n ju'da' qolayli' temperatura. Temperatura qansha joqari' bolsa, zamarri'qlar sonsha tez o'sedi(sabandag'i' paydali' zatlar da sonsha tez sarp etiledi). Soni'n' ushi'n da sizge qansha veshenka za'ru'r bolsa, temperaturani' mastalsti'ri'w kerek. Eger zu'ra'a't kereginen arti'q bolsa, olardi' suwi'q jerge ali'p o'tin'. Eger ko'birek zu'ra'a't kerek bolsa, olardi' i'ssi'raq jerge ko'shirin'. Veshenka 3–4 ay hasi'l beredi, keyinirek pakettegi paydali' zatlar kemeyedi ha'm jan'a ma'deniyatti' ju'zege keltiriw kerek(buni' jan'a sabandi' eski sabang'a iylew joli' menen qi'li'wg'a boladi'). Bir 2–4 kg g'a shekem zamarri'q o'stiriw mu'mkin.

Ag'ashta o'stiriw

Ta'biyatta shi'g'anaqli' veshenka japi'raqli' tereklerdin' ag'ashi'nda o'sedi. Soni'n' ushi'n siz oni' 30–80 sm shu'rkelerde o'stiriwizge boladi'. Shu'rkelerden ba'rshe japi'raqli' terekler(tikenli emes) tuwri' keledi. Ag'ash yari'm ji'ldan kem saqlanbag'an boli'wi' sha'rt. Shu'rkelerdi iylewdin' ko'p usi'llari' bar. Tiykarg'i'si', egiletug'i'n egin ag'ash penen baylani'sta boli'wi' kerek. Sebebi, zamarri'qti'n' talshi'qlari' ag'ashta o'siwi kerek. Shu'rkelerdi oyi'n' ha'm egewish penen kesispeler payda qi'li'n', keyin usi'larg'a iylengen substartlardi' jaylasti'ri'n'. Son' shu'rkelerdi qapqa sali'n' ha'm 2–3 ayg'a zamarri'q tami'rshalari' o'siwi ushi'n qaldi'ri'n'. Sonnan keyin o'sip shi'qqan miceliyali' shu'rkelerdi bag'di'n' salqi'n jayi'ni'n' 3/1 ne jaylasti'ri'n'. Eger quri'p qalsa, suw sewip turi'n'. Hasi'ldi' shu'rkelerden 2–5 ji'l ji'ynawi'n'i'z mu'mkin(ag'ashti'n' azi'g'i'na baylani'sli').

Veshenkani'n' egiletug'i'n egini sawdada



««« Aldi'n'g'i' maqala: Biz jan'a gazon ornatami'z Keyingi maqala: Kolarado qon'i'zi' NOVODOR FC g'a qarsi' »»»

Shembi 3.10.2009 17:01 | baspa | Zamarri'qlar

KPR klubi' haqqi'nda

KPR – O'simlik o'siriwshileri klubi' Slovakiya
KPR – O'simlik o'siriwshiler klubi' hali'q-arali'q bag'banlar sho'lkemi boli'p esaplanadi'. Toli'q oqi'w...
O'simliklerdi o'siriw ha'm egiw ta'jriybelerin'iz benen bo'lisin'. Bul haqqi'nda o'zin'izdin' ana tilin'izde maqala jazi'n' ha'm oni' Botaniks jurnali'nda jari'qqa shi'g'ari'n'! Bunnan da ko'birek mag'li'wmat ushi'n biz benen baylani'si'n'.