Botanix – bag'banshılıq ha'm o'simlikler haqqındag'ı jurnal

qaraqalpaq versiyası

Qıtay shay putası – o'zin'izdin' shayın'ızdı o'stirin'!

su'wret O'zin hu'rmet qılatug'ın ha'r bir ha'wesker bag'ban qıs ahırında keyingi pasılg'a neni o'stiriwdi ha'm ko'beytiwdi rejelestire baslaydı. Ha'r jılı pomidorlardı, qızıl burıshlardı ha'mde qıyarlardı o'stiriw janın'ızg'a tiymedme? O'zgerislerdi qa'leysizbe? Azg'ana ekzotikadan? Usı jılı shay o'stiriwge qalaysız?!

su'wret (Camellia) shay a'wla'dina shama menen 50 ge jaqın barlıq waqıtta jasıl tropik ha'm subtropik putalar kiredi, sonın' menen birge onsha u'lken bolmag'an terekler, usılardan en' belgilisi qıtay shay putası (Camellia sinensis). Bul ju'da' qadimgi ma'deniy o'simlik bolıp qubla ha'm qubla-shıg'ıs Qıtayda ha'm qon'sılas ma'mleketler bolg'an Hindistanda, Birmada, Vetnamda ha'm Laosda keoip shıqqan bolıp ol jerlerde mın' a'sirlerden berli o'stirilip kelinbekte. Ol pu'tkil dunyanın' tropik jaylarında o'stirilse, Qıtay, Hindistan, Shri Lanka ha'm Yaponiya aldınnan shay islep shıg'arıw boyınsha en' jetekshilerinen espalanadı.

su'wret

Shay putasının' tuqımları.

Bizlerdin' sha'rayatımızda jeke shaydı o'stiriw qıyınshılıqlar tuwdırmaydı. Baslısı jan'a tuqımlar, sebebi shay putasının' tuqımı sapasın tez jog'altadı. Domalaq usag'an tuqımlardı egiwden 2–3 ku'n aldın, ibitip qoyıw kerek. Son' olardı hawalı substarda egin'. 20–25 °S temperaturada olar 2–4 ha'ptede o'sip shıg'adı. Quyash tu'setug'ın jerde jas o'simlikler tez o'sedi, ha'm yarım jıllıq o'simliklerdi siz jalg'ızlatıwdı baslasan'ız boladı. Tuwrı jalg'ızlatıw arqalı siz ser shaxlı puta tu'rine, sonın'day jeke shayın'ızdı islep shıg'arıw ushın shiyki zatqa iye bolasız.

Jas paslında shay putasın ha'wlide, bag'da yamasa balkonda o'stiriwin'iz mu'mkin. Issı jas ha'm az waqıtta jeterlikshe quyılg'an suw, watanındag'ı sha'rayatlarg'a mas keledi. O'zin'izdin' bag'ın'ızda yamasa balkonda o'stirilgen shay tropik jerlerde o'stirilgen shay sıpatında ten' kelmesede, o'zin'iz jaqsı qarap o'sirsen'iz sizge ko'p quwanısh a'kelip, o'simligin'iz sizdi u'lken aq gu'lleri menen quwanıshqa bo'leydi. Qısta shay putasın ayna aldına jaylastırın'. Barlıq waqıtta jasıl puta ga'p keter eken, qısta og'an kerekli quyash nurları jetispegennen keyin qıs dawamında olar so'nip uyqıg'a ketedi. Bira'q, ba'ha'r kirip keliwi menen olar o'z halatına tez qaytadı ha'mde ja'ne o'z jeke shayın'ızdı teriwin'iz mu'mkin.

Keyingi maqala: Qarag'ay Pinus kesiya »»»

Du'yshembi 28.9.2009 06:38 | baspa | Ekzotikalıq o'simlikler

KPR klubı haqqında

KPR – O'simlik o'siriwshileri klubı Slovakiya
KPR – O'simlik o'siriwshiler klubı halıq-aralıq bag'banlar sho'lkemi bolıp esaplanadı. Tolıq oqıw...
O'simliklerdi o'siriw ha'm egiw ta'jriybelerin'iz benen bo'lisin'. Bul haqqında o'zin'izdin' ana tilin'izde maqala jazın' ha'm onı Botanix jurnalında jarıqqa shıg'arın'! Bunnan da ko'birek mag'lıwmat ushın biz benen baylanısın'.