Botanix – bag'banshi'li'q ha'm o'simlikler haqqi'ndag'i' jurnal

qaraqalpaq versiyasi'

Qi'tay shay putasi' – o'zin'izdin' shayi'n'i'zdi' o'stirin'!

su'wret O'zin hu'rmet qi'latug'i'n ha'r bir ha'wesker bag'ban qi's ahi'ri'nda keyingi pasi'lg'a neni o'stiriwdi ha'm ko'beytiwdi rejelestire baslaydi'. Ha'r ji'li' pomidorlardi', qi'zi'l buri'shlardi' ha'mde qi'yarlardi' o'stiriw jani'n'i'zg'a tiymedme? O'zgerislerdi qa'leysizbe? Azg'ana ekzotikadan? Usi' ji'li' shay o'stiriwge qalaysi'z?!

su'wret (Camellia) shay a'wla'dina shama menen 50 ge jaqi'n barli'q waqi'tta jasi'l tropik ha'm subtropik putalar kiredi, soni'n' menen birge onsha u'lken bolmag'an terekler, usi'lardan en' belgilisi qi'tay shay putasi' (Camellia sinensis). Bul ju'da' qadimgi ma'deniy o'simlik boli'p qubla ha'm qubla-shi'g'i's Qi'tayda ha'm qon'si'las ma'mleketler bolg'an Hindistanda, Birmada, Vetnamda ha'm Laosda keoip shi'qqan boli'p ol jerlerde mi'n' a'sirlerden berli o'stirilip kelinbekte. Ol pu'tkil dunyani'n' tropik jaylari'nda o'stirilse, Qi'tay, Hindistan, Shri Lanka ha'm Yaponiya aldi'nnan shay islep shi'g'ari'w boyi'nsha en' jetekshilerinen espalanadi'.

su'wret

Shay putasi'ni'n' tuqi'mlari'.

Bizlerdin' sha'rayati'mi'zda jeke shaydi' o'stiriw qi'yi'nshi'li'qlar tuwdi'rmaydi'. Basli'si' jan'a tuqi'mlar, sebebi shay putasi'ni'n' tuqi'mi' sapasi'n tez jog'altadi'. Domalaq usag'an tuqi'mlardi' egiwden 2–3 ku'n aldi'n, ibitip qoyi'w kerek. Son' olardi' hawali' substarda egin'. 20–25 °S temperaturada olar 2–4 ha'ptede o'sip shi'g'adi'. Quyash tu'setug'i'n jerde jas o'simlikler tez o'sedi, ha'm yari'm ji'lli'q o'simliklerdi siz jalg'i'zlati'wdi' baslasan'i'z boladi'. Tuwri' jalg'i'zlati'w arqali' siz ser shaxli' puta tu'rine, soni'n'day jeke shayi'n'i'zdi' islep shi'g'ari'w ushi'n shiyki zatqa iye bolasi'z.

Jas pasli'nda shay putasi'n ha'wlide, bag'da yamasa balkonda o'stiriwin'iz mu'mkin. I'ssi' jas ha'm az waqi'tta jeterlikshe quyi'lg'an suw, watani'ndag'i' sha'rayatlarg'a mas keledi. O'zin'izdin' bag'i'n'i'zda yamasa balkonda o'stirilgen shay tropik jerlerde o'stirilgen shay si'pati'nda ten' kelmesede, o'zin'iz jaqsi' qarap o'sirsen'iz sizge ko'p quwani'sh a'kelip, o'simligin'iz sizdi u'lken aq gu'lleri menen quwani'shqa bo'leydi. Qi'sta shay putasi'n ayna aldi'na jaylasti'ri'n'. Barli'q waqi'tta jasi'l puta ga'p keter eken, qi'sta og'an kerekli quyash nurlari' jetispegennen keyin qi's dawami'nda olar so'nip uyqi'g'a ketedi. Bira'q, ba'ha'r kirip keliwi menen olar o'z halati'na tez qaytadi' ha'mde ja'ne o'z jeke shayi'n'i'zdi' teriwin'iz mu'mkin.

Keyingi maqala: Qarag'ay Pinus kesiya »»»

Du'yshembi 28.9.2009 06:38 | baspa | Ekzotikali'q o'simlikler

KPR klubi' haqqi'nda

KPR – O'simlik o'siriwshileri klubi' Slovakiya
KPR – O'simlik o'siriwshiler klubi' hali'q-arali'q bag'banlar sho'lkemi boli'p esaplanadi'. Toli'q oqi'w...
O'simliklerdi o'siriw ha'm egiw ta'jriybelerin'iz benen bo'lisin'. Bul haqqi'nda o'zin'izdin' ana tilin'izde maqala jazi'n' ha'm oni' Botaniks jurnali'nda jari'qqa shi'g'ari'n'! Bunnan da ko'birek mag'li'wmat ushi'n biz benen baylani'si'n'.